خانه / معرفی کتاب / روش مطالعه / چگونه کتاب بخوانیم / کتاب چگونه کتاب بخوانیم_2

کتاب چگونه کتاب بخوانیم_2

مرحله اول

در اولین مرحله خواندن تحلیلی کتاب، که در واقع حین خواندن سطحی آغاز می شود باید سعی کنیم موضوع کلی کتاب را بفهمیم. البته این کار همیشه آسان نیست گاه نمی توان تفاوت رمان و کتابی که در حوزه روانشناسی نوشته شده را به راحتی تشخیص داد ولی به هر حال تلاش برای تشخیص موضوع، برای طبقه بندی آن به ما کمک می کند. پس از این کار بهتر است تلاش کنیم در چند سطر و به زبان خودمان درباره کتاب و آنچه می خواهد به ما بیاموزد متنی بنویسیم. این تلاش کمک می کند به قسمت های مختلف کتاب توجه بیشتری داشته باشیم. ایده آل این است که با بررسی هایی که تا این مرحله انجام داده ایم سئوالات اساسی که نویسنده در کتاب سعی در حل آنها دارد را مشخص کنیم، این کار به دقت زیادی نیاز دارد و از طرفی بعد از آن کتاب را با حس کنجکاوی بیشتری مطالعه خواهیم کرد که به درک بهتر آن کمک می کند.

مرحله دوم

در مرحله دوم خواندن تحلیلی کتاب باید بکوشیم کلمات مبهم و اصطلاحات مطرح شده در کتاب را تشخیص دهیم و تلاش کنیم تا معنایی که نویسنده برای آنها در نظر داشته را درک کنیم (دقت کنید که معنایی که نویسنده در نظر داشته را باید درک کنیم نه معنایی که ما دوست داریم، یا معنایی که مطابق با عقاید و ایدئولوژی ماست!). این مرحله به درک بهتر عبارات و پاراگراف های کتاب کمک می کند. عبارات و جملات مبهم و پیچیده هدف بعدی این مرحله هستند؛ با مشخص کردن آن ها و تلاش برای درک معنا و مفهومی که نویسنده سعی در انتقال آن در حین کتا ب دارد، به درک بهتر خودمان از کتاب کمک می کنیم. پس از فهم دقیق کلمات و عبارات پیچیده کتاب، به سراغ کشف استدلال های نویسنده در متن کتاب می رویم و آن ها را مطابق با سئوالات اساسی متن جدا می کنیم؛ نتیجه این می شود که متوجه می شویم کدام یک از مسائل را نویسنده پاسخ نداده یا نتوانسته است استدلال منطقی برای جوابی که به آن داده؛ مطرح کند.
تا این مرحله کتاب را به صورت عمیق بررسی کرده ایم و باید این سه مورد را به طور دقیق در مورد کتاب بدانیم: سئوالات نویسنده، جوابهای نویسنده و استدلالاتی که برای صحت جواب های خود مطرح کرده است. برای درک این سه مورد تسلط بر مفاهیم و روش های استفاده از تفکر انتقادی بسیار مهم و مفید خواهد بود.
بهترین ملاک اینکه بفمیم این مرحله را به طرز صحیحی به پایان رسانده ایم این است که تلاش کنیم سه مورد ذکر شده را به زبان خودمان باز نویسی کنیم.

مرحله سوم

آخرین مرحله خواندن تحلیلی کتاب؛ نقد کتاب است. در واقع کتاب خواندن یک فرآیند دو جانبه است، یک طرف نویسندده قرار دارد که قاعدتا باید تلاش کند کتابی قابل فهم، گویا و حاوی استدلال های منطقی برای جواب مسئله های مطرح شده عرضه کند و طرف دیگر خواننده است که در ابتدا باید کاملا درک کند هدف و مقصود نویسنده از عرضه کتاب چه بوده است و سپس به نقد و ارزیابی آن بپردازد. موردی که در اینجا باید ذکر شود این است که خواننده باید منظور نویسنده را درک کند نه اینکه عقاید و افکار خود را به کتاب و نویسنده تحمیل کند و تلاش کند آن چیزی را به زور از کتاب بفهمد که مورد علاقه و اعتقاد خودش است. اگر به این روش کتاب خوانده شود احتمالا نتیجه ای جز جهل مرکب برای خواننده به بار نخواهد آورد. پس مهم است تا عمیقا درک کنیم نویسنده چه می گوید، سپس اقدام به نقد و بررسی کتاب بکنیم. در این مرحله باید تشخیص دهیم کدام مطالب کتاب استدلال نویسنده برای دفاع از نظراتش هست و در کدام بخش صرفا به بیان عقاید شخصی و دفاع از آن پرداخته است.

سخن پایانی

البته خواندن تحلیلی مراحل دیگری نیز دارد که با خواندن متن کتاب می توانید در مورد آن بیاموزید. همچنین کتاب در مورد خواندن کتاب با موضوعات مختلف و خواندن تلفیقی هم بخش هایی دارد که خواندن آن می تواند مفید باشد. آنچه تا اینجا مطالعه کردید صرفا عقاید و برداشت های شخصی نویسنده این متن (یوسف میرمحمدی) در مورد کتاب است و شما با خواندن متن اصلی می توانید برداشت دیگری از آن داشته باشد.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *